على محمدى

416

شرح اصول استنباط ( فارسى )

مصنف مىفرمايد : اين روايات اخص از مدعا است چون مدعا حجيت مطلق خبر مؤمن ثقه و عدل است چه مؤمنى كه شهادت امام را بدنبال داشته باشد يا نه ولى احتمال قوى هست كه مدلول اين اخبار حجيت قول ثقه‌اى باشد كه امام ( ع ) به وثاقت او شهادت داده كه وقتى معصوم شهادت داد ما مطمئن مىشويم كه آنان دروغ نمىگويند و كلامشان صدق است و اين شهادت مقام آنها را از وثاقت و عدالت هم بالاتر مىبرد و لذا يعنى روى همين شهادت است كه حتى منكرين حجيت خبر واحد يعنى سيد و اتباع او هم به اين سرى از اخبار تمسك كنند پس احتمال كذب با شهادت امام ( ع ) قطعا منتفى شد و احتمالات ديگرى از قبيل احتمال اشتباه و سهو و نسيان و . . . هم كه بسيار ضعيف است با اصل عقلائى عدم خطأ و نسيان و . . . منتفى مىشود چون عقلاء عالم بدان اعتنا نمىكنند در نتيجه خبر آنان بلا اشكال حجت مىشود امّا دليل بر حجيت خبر ديگران نيست ( آقاى مصنف كم لطفى كرده‌اند زيرا كه اگر احتمال خطا و نسيان را در اين افراد با اصل عدم نفى مىكنيم خواهيم گفت بناء عقلاء در مورد افراد ثقه و عدل ديگر بر نفى احتمال كذب هم هست پس چه مانعى دارد كه در آنها هم از اين اصل استفاده كنيم و حجيت سخن آنان را ثابت كنيم ؟ ) . طائفه دوم از اين دو طائفه استدلال به اخبار تقليد و ارجاع به علماء است كه مشهور براى حجيت خبر واحد به آن تمسك كرده‌اند منجمله در توقيع شريف آمده : و امّا الحوادث الواقعه فارجعوا فيها الى رواة حديثنا فانهم حجتى عليكم و انا حجة الله عليهم و . . . كه مرحوم شيخ آنها را نقل كرده‌اند « 1 » . مصنف مىفرمايد : من در دلالت اين سرى از اخبار هم بر مدعا يعنى

--> ( 1 ) - رسائل ، صفحهء 85 و 86 .